Co to jest goodwill?

Goodwill to niematerialna wartość firmy, która powstaje w związku z jej przejęciem, a którą kupujący jest skłonny zapłacić ponad wartość aktywów netto. Gdzie ją uwzględnić i czy można przejąć firmę za cenę niższą niż jej aktywa? Sprawdź.

Czym jest goodwill?

Goodwill, czyli wartość firmy to różnica pomiędzy ceną nabycia jednostki lub jej określonej zorganizowanej części a niższą od niej wartością godziwo przejętych aktywów netto. Co to jest zatem goodwill w praktyce? To nic innego, jak kwota nadwyżki nad wartością wynikającą z wyceny aktywów firmy, którą jest w stanie zapłacić za nią kupujący.

Takie rozumienie wartości firmy wynika wprost z art. 33 § 4 ustawy o rachunkowości. Trzeba jednak podkreślić, że w literaturze często można spotkać się z odmiennymi interpretacjami definicji goodwill, które wynikają m.in. z braku ujednolicenia pojęcia w prawie międzynarodowym.   

Wartość firmy jest też niekiedy mylona z wartością bilansową. Są to jednak zgoła odmienne kategorie. Co to jest wartość bilansowa majątku spółki? To wartość księgowa, która oznacza różnicę pomiędzy aktywami spółki a jej zobowiązaniami, podczas gdy goodwill odnosi się do wartości niematerialnych.  

Co składa się na wartość firmy?

Na goodwill  składają się wartości niematerialne i prawne, które wprawdzie nie są mierzalne i nie można ich wycenić, ale mają fundamentalne znaczenie dla obecnej wartości i tego, czego można oczekiwać po przyszłych zyskach firmy. O jakie wartości chodzi? Są to m.in.:

• know-how;

• reputacja firmy;

• rozpoznawalność marki;

• wykwalifikowani pracownicy;

• kontakty i kontrakty;

• lokalizacja.

Wszystkie te elementy pozwalają założyć, że firma po przejęciu lub połączeniu z innym przedsiębiorstwem będzie przyczyniać się do generowania zysków. Co więcej, będzie to możliwe znacznie szybciej, niż w przypadku tworzenia struktur od początku.

Co oznacza dodatnia i ujemna wartość firmy w bilansie?

Różnica pomiędzy wartością godziwo przejętych aktywów netto a ceną nabycia firmy może stanowić wartość dodaną. Mówimy wówczas o dodatniej wartości firmy. Może jednak okazać się, że cena nabycia będzie niższa niż wartości aktywów. W takim wypadku mamy do czynienia z ujemną wartością firmy, czyli tzw. badwill lub negative goodwill.

Kiedy w praktyce pojawia się ujemna wartość firmy w bilansie? Czy chodzi tu wyłącznie o przedsiębiorstwa borykające się kłopotami finansowymi lub zadłużeniem? Niekoniecznie. Wbrew pozorom np. skup zadłużonych spółek może odnotować dodatnie goodwill. Mówiąc o wartości ujemnej mamy bowiem na myśli przedsiębiorstwa, które z różnych powodów np. nadszarpniętej reputacji, utraconych kontaktów z kontrahentami źle rokują, a kupujący spodziewają się braku zysków w kolejnych miesiącach lub latach, a nawet strat. 

Jak powstaje goodwill?

Goodwill to wartość, która powstaje wyłącznie w przypadku fuzji lub sprzedaży firmy. Oznacza to, że nie można wykazać jej w bilansie, czy jakimkolwiek innym dokumencie finansowym. Warto też pamiętać, że goodwill stanowi taką wartość niematerialną, która nie może być samodzielnym przedmiotem sprzedaży.

Sam proces powstania wartości firmy jest niezwykle prosty i zamyka się w kilku punktach, choć warto pamiętać, że najczęściej jest on dość czasochłonny. Pierwszy etap to decyzja o sprzedaży firmy połączona z decyzją o zakupie przez inne przedsiębiorstwo. Następnie konieczne jest ustalenie ceny nabycia jednostki oraz oznaczenie wartości godziwej aktywów netto, czego z pewnością najlepiej dokona rzeczoznawca. Odejmując od ceny zakupu wartość aktywów obliczoną przez niezależny podmiot, otrzymamy goodwill.

Gdzie wykazywana jest wartość firmy?

Jako że wartość firmy powstaje w przypadku jej przejęcia, wykazywana jest ona w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym, czyli sprawozdaniu finansowym przygotowanym dla całej grupy przedsiębiorstw. Oznacza to, że wartości niematerialne stanowiące goodwill nie będą uwzględniane w bilansie firmy przejmowanej, ani też w też bilansie firmy przejmującej, ale w specjalnym sprawozdaniu przedstawiającym je jako jeden podmiot.

Najczęściej zadawane pytania o goodwill

Sprawdź odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące wartości firmy.

Co to znaczy goodwill?

Goodwill to różnica pomiędzy ceną zakupu firmy a jej godziwo przyjętymi aktywami netto. Jest to wartość niematerialna, która, mimo że niemierzalna wpływa na kwotę, którą kupujący jest w stanie zapłacić za przedsiębiorstwo. 

Jak wygląda księgowanie wartości firmy?

Goodwill uwzględniana jest w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym i podlega amortyzacji zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym. 

Czy wartość firmy jest kosztem podatkowym?

W razie nabycia jednostki lub jej zorganizowanej części, goodwill stanowi koszt podatkowy.

Kiedy przeprowadzić test na utratę wartości firmy?

Test na utratę goodwill należy przeprowadzić co najmniej raz w roku lub częściej, gdy na utratę wartości firmy wskazują obiektywne okoliczności.

Czy wartość firmy może wzrosnąć?

Goodwill może wzrosnąć, choć nie jest to tak oczywiste, jak w przypadku mierzalnych aktywów i musi być związane z przejęciem firmy.